Współsprawstwo bez własnoręcznej realizacji znamion czynu zabronionego – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2025 r., II KK 441/24
Streszczenie w języku polskim
Glosa ma charakter częściowo krytyczny. Dotyczy podstaw uznania za współsprawstwo zachowania sprawcy, który własnoręcznie nie realizuje żadnego znamienia czynu zabronionego. Zachowanie takie jest w części doktryny i orzecznictwa uznawane za współsprawstwo, jeżeli rola danej osoby w całości akcji przestępnej była istotna. Jest to tzw. koncepcja materialno-obiektywna. W glosowanym wyroku Sąd Najwyższy próbuje koncepcje istotności roli stosować na gruncie koncepcji formalno-obiektywnej. Nasuwa to poważne wątpliwości, gdyż kryterium istotności roli jest sprzeczne z założeniami koncepcji formalno-obiektywnej. Wątpliwości budzi też część wywodu Sądu Najwyższego w zakresie, w jakim miałby on mieć zastosowanie do przestępstwa z zaniechania. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy właściwie określa podstawy odpowiedzialności za współsprawstwo.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Literatura
Andrejew I., Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 1989.
Bojarski T., Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 2003.
Buchała K., Zoll A., Polskie prawo karne, Warszawa 1994.
Cieślak M., Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, Warszawa 1993.
Dębski R., O teoretycznych podstawach regulacji współdziałania przestępnego w kodeksie karnym z 1997 r., „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1998, nr 2.
Giezek J. [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2012.
Kardas P. [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, red. A. Zoll, t. 1, Kraków 2004.
Kardas P., Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie, Kraków 2001.
Kubicki L., Przestępstwo popełnione przez zaniechanie. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1975.
Kulik M., Czy w prawie wykroczeń istnieje współsprawstwo?, „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2022, vol. 22(4). https://doi.org/10.21697/zp.2022.22.4.01
Kulik M., Formy zjawiskowe popełnienia przestępstwa w polskim prawie karnym, „Annales UMCS sectio G (Ius)” 2013, vol. 60(2).
Liszewska A., Współdziałanie przestępne w polskim prawie karnym. Analiza dogmatyczna, Łódź 2004.
Marek A., Komentarz do kodeksu karnego, Warszawa 2005.
Marek A., Prawo karne, Warszawa 2005.
Mącior W., Postacie zjawiskowe przestępstwa w ujęciu kodeksu karnego PRL z 1969 r., „Państwo i Prawo” 1971, z. 11.
Mioduski K. [w:] J. Bafia, K. Mioduski, M. Siewierski, Kodeks karny. Komentarz, t. 1, Warszawa 1987.
Rejman G. [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, red. G. Rejman, Warszawa 1999.
Siwek K., O zawartości normatywnej przepisów art. 18 § 1–3 k.k., „Ius Novum” 2021, nr 1.
Spotowski A., Próba rozgraniczenia form zjawiskowych przestępstwa w nowym k.k., „Palestra” 1972, nr 2.
Szwacha J., Z problematyki współdziałania przestępnego, „Nowe Prawo” 1970, nr 12.
Tyszkiewicz L., Współdziałanie przestępne i główne pojęcia z nim związane w polskim prawie karnym, Poznań 1964.
Wąsek A. [w:] O. Górniok, S. Hoc, M. Kalitowski, S.M. Przyjemski, Z. Sienkiewicz, J. Szumski, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, t. 1, Gdańsk 2005.
Wąsek A., Współsprawstwo w polskim prawie karnym, Warszawa 1978.
Wolter W., Impas interpretacyjny, „Państwo i Prawo” 1978, z. 6.
Wolter W., W odpowiedzi mojemu oponentowi, „Nowe Prawo” 1971, nr 5.
Zoll A. [w:] K. Buchała, A. Zoll, Polskie prawo karne, Warszawa 1994.
Orzecznictwo
Wyrok SN z dnia 8 lutego 1971 r., I KR 137/70, OSNPG 1971, nr 12, poz. 235.
Wyrok SN z dnia 16 czerwca 1972 r., II KR 14/72, OSNPG 1973, nr 1–2, poz. 3.
Wyrok SN z dnia 16 sierpnia 1972 r., III KR 6/72, OSNKW 1972, nr 12, poz. 189.
Wyrok SN z dnia 20 czerwca 1974 r., II KRN 21/74, OSNPG 1975, nr 3, poz. 33.
Wyrok SN z dnia 25 listopada 1974 r., II KR 221/74, OSNKW 1975, nr 2, poz. 23.
Wyrok SN z dnia 24 maja 1976 r., RW 189/76, OSNKW 1976, nr 9, poz. 117.
Wyrok SN z dnia 19 czerwca 1978 r., I KR 120/78, OSNKW 1978, nr 10, poz. 110.
Wyrok SN z dnia 12 lipca 1979 r., II KR 189/79, OSNPG 1980, nr 1, poz. 3.
Wyrok SN z dnia 22 grudnia 1987 r., IV KR 412/87, OSNPG 1988, nr 12, poz. 123.
Wyrok SA w Łodzi z dnia 14 października 1998 r., II AKa 15/98, „Prokuratura i Prawo” 1999, nr 7–8 (dodatek „Orzecznictwo”), poz. 25.
Wyrok SA w Łodzi z dnia 14 października 1998 r., II AKa 129/98, „Prokuratura i Prawo” 2000, nr 5 (dodatek „Orzecznictwo”), poz. 18.
Wyrok SA w Łodzi z dnia 23 listopada 2001 r., II AKa 169/2000, „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 6 (dodatek „Orzecznictwo”), poz. 13.
Postanowienie SN z dnia 4 stycznia 2004 r., II KK 91/03, OSNwSK 2004, nr 1, poz. 3.
Postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2004 r., V KK 351/03, OSNKW 2004, nr 5, poz. 53.
Wyrok SA w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r., II AKa 290/05, LEX nr 168034.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/glosa.2026.1.47-55
Data publikacji: 2026-03-09 09:17:27
Data złożenia artykułu: 2025-06-16 22:59:34
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Glosa. Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.