Język jako narzędzie integracji społecznej: rola edukacji językowej w aktywnym starzeniu się

Streszczenie w języku polskim

Wprowadzenie: Edukacja językowa odgrywa kluczową rolę w procesie aktywnego starzenia się, stanowiąc skuteczne narzędzie integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu osób starszych. Nauka języka obcego nie tylko stymuluje aktywność poznawczą, ale przede wszystkim wzmacnia kapitał społeczny seniorów poprzez budowanie relacji międzyludzkich, wspieranie rozwoju osobistego oraz umożliwienie znaczącego uczestnictwa w życiu społecznym.

Cel badania: Celem niniejszego badania jest zbadanie doświadczeń osób starszych związanych z nauką języków obcych — w szczególności angielskiego — w nieformalnych formach edukacji, ze szczególnym uwzględnieniem tego, jak udział w kursach językowych wpływa na ich integrację społeczną, rozwój relacji interpersonalnych oraz aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

Metoda badań: Dane zebrano za pomocą wywiadów fokusowych z 25 osobami starszymi uczęszczającymi na kursy języka angielskiego na Uniwersytetach Trzeciego Wieku w Kielcach i Warszawie. Do analizy motywacji, doświadczeń i postrzegania nauki języka w późniejszym wieku zastosowano refleksyjną analizę tematyczną.

Wyniki: Wypowiedzi uczestników wskazują, że głównym czynnikiem motywującym do nauki języka obcego była potrzeba interakcji społecznej, wartościowe spędzanie czasu wolnego oraz chęć wyrażania siebie. Uczestnicy postrzegali naukę języka jako doświadczenie wzbogacające społecznie, zwiększające pewność siebie, zmniejszające poczucie izolacji i wzmacniające poczucie przynależności do grupy rówieśniczej. Klasa językowa została określona nie tylko jako miejsce nauki, lecz również jako bezpieczna przestrzeń społeczna, sprzyjająca dobrostanowi emocjonalnemu i zaangażowaniu we wspólnotę.

Wnioski: W kontekście zmian demograficznych i wyzwań związanych z wiekiem, edukacja językowa jawi się jako skuteczne narzędzie wspierania uczestnictwa społecznego, relacyjnego dobrostanu i odporności psychicznej osób starszych. Wyniki badania podkreślają konieczność dostrzegania społecznego wymiaru edukacji językowej jako istotnego elementu holistycznych strategii wspierających aktywne starzenie się.