Wyślij tekst przez e-mail 
Ukryj
Pokaż wszystkie
Tutor i coach - role nauczyciela na nowo odkryte w szkolnej edukacji
Streszczenie w języku polskim
Wprowadzenie: W artykule podjęto problematykę zmieniającej się roli nauczyciela w kontekście współczesnych wyzwań edukacyjnych oraz potrzeby indywidualizacji procesu nauczania.
Cel badań: Celem artykułu jest analiza roli nauczyciela jako tutora i coacha w edukacji szkolnej, z uwzględnieniem specyficznych kompetencji niezbędnych do pełnienia tych ról oraz korzyści płynących z wdrożenia takiej formy edukacji spersonalizowanej
Stan wiedzy: Badania opierają się na przeglądzie literatury przedmiotu oraz analizie teorii pedagogicznych dotyczących tutoringu i coachingu. W artykule omówiono ewolucję roli nauczyciela, który w nowym podejściu, w relacji z uczniem staje się przewodnikiem i partnerem w procesie nauczania-uczenia się. Przedstawiono również kluczowe kompetencje tj. kompetencje etyczne, diagnostyczne, społeczne i emocjonalne oraz komunikacyjne niezbędne do skutecznego pełnienia roli tutora i coacha.
Podsumowanie: Wyniki przeglądu literatury wskazują, że taka forma edukacji spersonalizowanej pozytywnie wpływa na rozwój uczniów, zarówno w sferze poznawczej, emocjonalnej, jak i społecznej. We wnioskach zawarto sugestię, że nauczyciele powinni dążyć do przyjęcia ról tutora i coacha, aby skuteczniej wspierać uczniów w ich rozwoju i przygotowaniu do wyzwań współczesnego świata. Rekomendacje obejmują konieczność kształcenia nauczycieli w zakresie kompetencji etycznych, diagnostycznych, społecznych i emocjonalnych oraz komunikacyjnych.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Bałachowicz, J. (2013). Tutoring w rozwoju podmiotowym dziecka. In J. Bałachowicz & A. Rowicka (Eds.), Nowoczesny wychowawca – tutor, mentor, coach (pp. 21-39). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka.
Bogunia, K. (2022). Współczesny nauczyciel tutor. Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna, 1(19), 7-13. https://doi.org/10.4467/23537159PPW.22.002.16862
Brooks, J. G. & Brooks, M. G. (1999). In search of understanding: The Case for constructivist classrooms. Association for Supervision and Curriculum Development.
Brzeziński, Ł. (2014). Coaching – możliwość wykorzystania w edukacji. Przegląd Pedagogiczny, 2, 166-178.
Budzyński, M. (2009). Tutoring szkolny – jak przez dialog rozwijać ucznia i motywować go do nauki. In P. Czekierda, M. Budzyński, J. Traczyński, Z. Zalewski, & A. Zembrzuska (Eds.), Tutoring w szkole. Między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej (pp. 6-36). Towarzystwo Edukacji Otwartej.
Campbell, E. (2008). The ethics of teaching as a moral profession. Curriculum Inquiry, 38(4), 357–385. https://doi.org/10.1111/j.1467-873X.2008.00414.x
Clutterbuck, D. (2023). Coaching and Mentoring. A Journey Through the Models, Theories, Frameworks and Narratives of David Clutterbuck. Routledge.
Cramerotti, S. (2022). Development of Professional Competencies in Teachers: The Role of Tutor and Mentor. Pupil: International Journal of Teaching, Education and Learning, 6(1), 159–173. https://doi.org/10.20319/pijtel.2022.61.159173
Czayka-Chełmińska, K. (2007). Metoda tutoringu. In B. Kaczorowska (Ed.), Tutoring. W poszukiwaniu metody kształcenia liderów (pp. 39-58). Stowarzyszenie Szkoła Liderów.
Fingas, B. (2018). Podręcznik tutora I stopnia. Szkoła Tutorów Akademickich Collegium Wratislaviense.
Ghiatău, M. (2015). Ethical Competence for Teachers: A Possible Model. Symposion, 2, 387-403. https://doi.org/10.5840/symposion20152325
Grant, A. (2023). Think Again: The Power of Knowing What You Don't Know. Ebury Publishing.
Grela, J., Szewczak, R., & Bloch, M. (2017). Coaching grupowy. Praktyczny podręcznik dla liderów, trenerów, doradców i nauczycieli. Wydawnictwo Słowa i Myśli.
Gümüş, A. (2022). Twenty-First-Century Teacher Competencies and Trends in Teacher Training. In Y. Alpaydın, & C. Demirli (Eds.), Educational Theory in the 21st Century (pp. 243-267). Maarif Global Education Series.
Hargrove, R. (2006). Mistrzowski Coaching. Oficyna Ekonomiczna.
Husu, J., & Tirri, K. (2007). Developing whole school pedagogical values - A case of going through the ethos of “good schooling”. Teaching and Teacher Education, 23(4), 390–401. https://doi.org/10.1016/j.tate.2006.12.015
Jakubowicz-Bryx, A. (Ed.). (2011). Edukacja czytelnicza wyzwaniem współczesnej pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Jarosz, E., & Wysocka, E. (2006). Diagnoza psychopedagogiczna: podstawowe problemy i rozwiązania. Wydawnictwo Akademickie" Żak".
Jennings, P. A., & Greenberg, M. T. (2009). The prosocial classroom: Teacher social and emotional competence in relation to student and classroom outcomes. Review of Educational Research, 79(1), 491–525. https://doi.org/10.3102/0034654308325693
Klus-Stańska, D. (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Wydawnictwo Akademickie Żak Teresa i Józef Śniecińscy.
Kwaśnica, R. (2007). Wprowadzenie do myślenia o nauczycielu. In Z. Kwieciński & B. Śliwerski (Eds.), Pedagogika. Podręcznik akademicki, (pp. 291-323). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
McGill, C. M., Ali, M., & Barton, D. (2020). Skills and competencies for effective academic advising and personal tutoring. Frontiers in Education, 5(5), 1-11. https://doi.org/10.3389/feduc.2020.00135
Neale, S., Spencer-Arnell, L., & Wilson, L. (2010). Coaching inteligencji emocjonalnej. Wolters Kluwer Polska.
Newton, A. (2024). Active listening for effective student engagement. Journal of Learning Development in Higher Education, 32, 1409. https://doi.org/10.47408/jldhe.vi32.1409
O’Connor, J., & Lages-O’Connor, A. (2007). International coaching certification. Lambent of Brasil.
Pankowska, D. (2017). Kompetencje nauczycielskie–próba syntezy (projekt autorski). Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 35(3), 187-209. https://doi.org/10.17951/lrp.2016.35.3.187
Popławska, A. (2024). Edukacja szkolna wobec wyzwań wielokulturowości. In O. Bocharova, K. Chałas, J. Nikitorowicz & A. Popławska (Eds.), Szkoła - nauczyciel - uczeń w warunkach wielokulturowości (pp. 1-22). Wydawnictwo UKEN.
Rest, J. R., & Narváez, D. (Eds.). (1994). Moral development in the professions: Psychology and applied ethics. Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Robbins, T. (2022). Obudź w sobie olbrzyma (Awaken the Giant Within). Studio Emka.
Rowicka, A. (2013). Umiejętności interpersonalne i techniki pracy tutora. In J. Bałachowicz & A. Rowicka (Eds.), Nowoczesny wychowawca – tutor, mentor, coach (pp. 44-55). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. The Guilford Press. https://doi.org/10.1521/978.14625/28806
Słaboń, K. (2014). Tutoring – nowatorska metoda pracy z uczniem zdolnym. Uczyć Lepiej, 4, 4-5.
Traczyński, J. (2009). Kim jest (mógłby być…) tutor w polskiej szkole? In P. Czekierda, M. Budzyński, J. Traczyński, Z. Zalewski, & A. Zembrzuska (Eds.), Tutoring w szkole. Między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej (pp. 9-22). Towarzystwo Edukacji Otwartej.
Wang, Y. (2022). Research on the implications of constructivism to education. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 664, 2793–2797. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220504.507
White, S., Groom-Thomas, L., & Loeb, S. (2023). A systematic review of research on tutoring implementation: Considerations when undertaking complex instructional supports for students (EdWorkingPaper No. 22-652). Annenberg Institute at Brown University. https://doi.org/10.26300/wztf-wj14
Whitmore, J. (2017). Coaching for performance: The principles and practice of coaching and leadership: Fully revised edition (6th ed.). Nicholas Brealey Publishing.
Wujec, B. (2012). Geneza i definicje coachingu, Coaching Review, 1(4), 4-28.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2026.45.1.41-56
Data publikacji: 2026-03-16 10:05:13
Data złożenia artykułu: 2025-07-02 19:10:08
Statystyki
Wskaźniki
Prawa autorskie (c) 2026 Agata Popławska, Beata Sufa
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.