Change in preschool as perceived by future teachers
Abstract
Introduction: The primary objective of this project was to identify the areas of change future educators, as creators of educational environments, should implement within preschool education at the onset of their professional careers. Contemporary preschool teachers possess considerable autonomy in executing their professional responsibilities. Their initial preparation for the profession encompasses, among other aspects, specialized knowledge, interpretive competencies for understanding educational contexts, and the capacity to initiate change.
Research Aim: The study aimed to identify specific areas of change novice teachers should implement in the operations of a preschool facility. It was hypothesized that students –future early childhood and elementary school educators – would articulate their knowledge, observations, experiences, thoughts, and assessments having completed 1) the coursework in preschool and early school pedagogy and 2) their teaching practice in preschool settings.
Method: This research project employed an interpretive paradigm within a qualitative framework. Written statements served as primary research material for detailed content analysis. Triangulation of quantitative and qualitative analyses was a key aspect of the research design. The study included 98 female students of preschool and early school pedagogy from three academic centres.
Results: In their written statements, the surveyed individuals proposed numerous educational changes that, in their view, a novice teacher/preschool creator could implement.
Conclusions: Through content analysis, it was determined that the areas of proposed change pertain to: modifications in educational methods and content, a deeper understanding of a child's perspective and well-being, arrangement of preschool space, organizational adjustments, and creation of new roles and tasks for teachers.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
Andrzejewska, J. (2013). Zróżnicowanie modeli edukacyjnych w przedszkolu a funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Andrzejewska, J., Grzeszkiewicz, B., & Lewandowska, E. (2023). Nauczyciel – architekt edukacji dziecka w przedszkolu w czasie pandemii Covid-19. Studia z Teorii Wychowania, 14(4), 245–259. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.1207
Andrzejewska, J. (2015). Nauczyciel - organizator środowiska edukacyjnego do uczenia się dziecka w interakcjach z rówieśnikiem. In S. Guz, M. Centner-Guz, & I. Zwierzchowska (Eds.), W trosce o rozwój i wczesną edukację dziecka (pp. 181–194). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Antroszko, B. (2019). Bariery zmiany edukacyjnej - przegląd literatury. Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja, 22, 2(86), 27–40.
Bałachowicz, J. (2017). Szkoła jako przestrzeń budowania przyszłości. In J. Bałachowicz, A. Korwin-Szymanowska, E. Lewandowska, & A. Witkowska-Tomaszewska (Eds.), Zrozumieć uczenie się. Zmienić wczesną edukację (pp. 11– 91). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Bauman, Z. (1999). Po co komu teoria zmiany. In J. Kurczewska (Ed.), Zmiana społeczna. Teorie i doświadczenia polskie (pp. 19–38). Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Brzezińska, A. I. (2008). Nauczyciel jako organizator społecznego środowiska uczenia się. In E. Filipiak (Ed.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy (pp. 35–50). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Cudowska, A. (2017). Rola nauczyciela w zmianie oświatowej. In J. Madalińska – Michalak, N. G. Pikuła, & K. Białożyt (Eds.), Edukacja i praca nauczyciela: ciągłość- zmiana- konteksty (pp. 75–89). Wydawnictwo „Scriptum”.
Dumont, H., Istance. D., & Benavides, F. (2013). Istota uczenia się. Wykorzystanie wyników badań w praktyce. ABC Wolters Kluwer Business.
Głoskowaska-Sałdatow, M. (2023). Realizacja potrzeb dzieci w młodszym wieku szkolnym i ich dobrostan w czasie nauki zdalnej. In J. Bałachowicz, & Z Zbróg (Eds.), Codzienność/ niecodzienność szkolna w czasie pandemii COVID-19 w dyskursie uczniów edukacji wczesnoszkolnej (pp. 205-222). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Kawecki, I. (2004). Wiedza praktyczna nauczyciela. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Klus-Stańska, D. (2015). Konstruowanie wiedzy pedagogicznej studentów: bariery, pułapki, tropy. In D. Urbaniak-Zając, & J. Piekarski (Eds.), Akademickie kształcenie pedagogów w procesie zmiany. Perspektywy teoretyczne i doświadczenia absolwentów (pp. 111–125). Oficyna Wydawnicza Impuls.
Klus-Stańska, D. (2009). Dyskursy pedagogiki wczesnoszkolnej. In D. Klus-Stańska, & M. Szczepska-Pustkowska (Eds.), Pedagogika wczesnoszkolna- dyskursy, problemy, rozwiązania (pp. 25–78). Wydawnictwo Naukowe i Profesjonalne.
Konarzewski, K. (2000). Jak uprawiać badania oświatowe. Metodologia praktyczna. Wydawnictwo WSiP.
Kulete, M. (2002). Człowiek jako kreator zmian w swoim życiu. In D. Kubacka-Jasiecka (Ed.), Człowiek wobec zmiany rozważania psychologiczne (pp. 21–38). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego.
Kuszak, K. (2014). Praktyczne przygotowanie nauczycieli edukacji elementarnej. O roli współpracy wyższej uczelni z interesariuszami zewnętrznymi. Tworzenie sieci wspólnych działań. In J. Piekarski, E. Cyrańska, & B. Adamczyk (Eds.), Doskonalenie praktyk pedagogicznych – dyskusja (pp. 179–197). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kwaśnica, R. (2014). Dyskurs edukacyjny po inwazji rozumu instrumentalnego. O potrzebie refleksyjności. Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Kwiatkowski, S., T. (2018). Uwarunkowania skuteczności zawodowej kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne. Wydawnictwo Naukowe Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej.
Lewandowska, E., & Andrzejewska, J. (2021). Insight from research – kindergarten in Poland: parental responsibility versus teacher responsibility. In L. Hryniewicz, & P. Luff (Eds.), Partnership with Parents in Early Childhood Settings: Insights from Five European Countries (pp. 145–160). Routledge.
Leżańska, W., & Płóciennik E. (2021). Pedagogika przedszkolna z metodyką. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Nowicka, M., & Dziekońska, E. (2018). Cyfrowy tubylec w szkole – diagnozy i otwarcia. Współczesny uczeń a dydaktyka 2.0. T1. Wydawnictwo A. Marszałek.
Potulicka, E. (2001). Paradygmaty zmiany edukacyjnej Michaela Fullana. In E. Potulicka (Ed.), Szkice z teorii i praktyki zmiany oświaty (pp. 11-60). Wydawnictwo ERUDITUS.
Rybińska, A., & Kuszak, K. (2021). Współpraca dzieci w wieku przedszkolnym. Zmieniające się konteksty i perspektywy. Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Seligman, M. (2011). Pełnia życia. Nowe spojrzenie na kwestię szczęścia i dobrego życia. Media Rodzina.
Seligman, M. (2005). Prawdziwe szczęście. Media Rodzina.
Szponar, M. (2015). Konektywizm – (r)ewolucja kształcenia w technologicznym świecie. Horyzonty Wychowania, 14(31), 113–124. https://doi.org/10.17399/HW.2015.143106
Urbaniak- Zając, D. (2018). O łączeniu badań ilościowych i jakościowych- oczekiwania i wątpliwości. Przegląd Badań Edukacyjnych, 26, 121–138.
Wojciechowska, L. (2001). Dobrostan psychiczny studenta w obliczu realizacji rozwojowych zadań społecznych. In D. Borecka- Biernat (Ed.), Zaburzenia w zachowaniu dzieci i młodzieży w kontekście trudnych sytuacji szkolnych i pozaszkolnych (pp. 13–40). Oficyna Wydawnicza Impuls.
Zbróg, Z. (2019). Wiedza pedagogiczna przyszłych nauczycieli w perspektywie teorii reprezentacji społecznych. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2026.45.1.57-70
Date of publication: 2026-03-16 10:05:21
Date of submission: 2025-03-30 20:52:22
Statistics
Indicators
Copyright (c) 2026 Jolanta Andrzejewska

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.