Uproszczone formy postępowania karnego oraz domniemanie niewinności. Doświadczenia rumuńskie
Streszczenie w języku polskim
W opracowaniu analizie poddano normatywny kształt domniemania niewinności w rumuńskim postępowaniu karnym, ze szczególnym uwzględnieniem jego komponentów proceduralnych w kontekście uproszczonych form rozpoznawania spraw. Zasadniczy cel artykułu to ocena, w jaki sposób gwarancje procesowe, takie jak dobrowolna i świadoma zgoda oskarżonego, standardy dopuszczalności dowodów oraz nadzór sądowy, zapewniają ochronę praw podstawowych w ramach uproszczonych form postępowania, obejmujących postępowanie konsensualne oraz tryb skrócony. Badaniem objęto analizę ram normatywnych, w tym przesłanek prawnych i skutków procesowych wskazanych mechanizmów. Podkreślono znaczenie kontroli sądowej i gwarancji prawnych dla zapobiegania naruszeniom domniemania niewinności, zapewnienia rzetelności postępowania oraz zachowania równowagi między jego efektywnością a ochroną praw podstawowych. Oryginalność badania polega na krytycznej ocenie zgodności prawa rumuńskiego ze standardami europejskimi, wraz z rekomendacjami dla praktyki prawniczej i kierunkami zmian legislacyjnych służących wzmocnieniu ochrony praw oskarżonego w ramach uproszczonych form postępowania karnego. Wyniki wnoszą wkład zarówno w teoretyczne rozumienie gwarancji procesowych, jak i w ich praktyczne stosowanie w systemach wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, wzmacniając integralność procedur prawnych i ochronę praw człowieka.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
LITERATURE
Allen J., Rethinking the Relationship Between Reverse Burdens and the Presumption of Innocence, “International Journal of Evidence & Proof” 2021, vol. 25(2). DOI: https://doi.org/10.1177/13657127211002285
Cabon S.-M., La négociation en matière pénale, Paris 2016.
Ciopec F., Simplified, Yet Not Simplistic: Decision-Making in Criminal Courts in Romania, [in:] Legal Science: Functions, Significance and Future in Legal Systems II, Riga 2019.
Criste L., Acordul de recunoaștere a vinovăției, PhD thesis, Cluj-Napoca 2019.
Dechenaud D., Le contradictoire et les procédures pénales accélérées, [in:] Le contradictoire dans le procès pénal, ed. C. Ribeyre, Paris 2012.
Desportes F., Lazerges-Cousquer L., Traité de procédure pénale, Paris 2013.
Duff R.A., Presuming Innocence, [in:] Principles and Values in Criminal Law and Criminal Justice, eds. L. Zender, J.V. Roberts, Oxford 2012. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199696796.003.0004
Eisenberg U., Beweisrecht der StPO. Spezialkommentar, München 2017.
Garrett B.L., Why Plea Bargains Are Not Confessions, “William & Mary Law Review” 2016, vol. 57(4).
Guinchard S., Buisson J., Procédure pénale, Paris 2008.
Henry P.C., Individual Accountability for Corporate Crimes After the Yates Memo: Deferred Prosecution Agreements & Criminal Justice Reform, “American University Business Law Review” 2017, vol. 6(1).
Hodgson J.S., The Metamorphosis of Criminal Justice: A Comparative Account, Oxford 2020. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780199981427.001.0001
Jeanneret Y., Kuhn A., Précis de procédure pénale, Berne 2018.
Jehle J.M., Wade M., Coping with Overloaded Criminal Justice Systems: The Rise of Prosecutorial Power Across Europe, Berlin–Heidelberg 2006.
Lebreton A.-L., La déjudiciarisation de la société est-elle un danger?, “Gazette du Palais” 2014, no. 186.
Luna E., Wade M. (eds.), The Prosecutor in Transnational Perspective, Oxford 2012. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:osobl/9780199844807.001.0001
Minkowski J., La part de la négociation dans le procès pénal, “Gazette du Palais” 2018, no. 2.
Niang B., Le ‘plaider coupable’ en France et aux États-Unis au regard des principes directeurs du procès pénal, Paris 2014.
Reik T., Le besoin d’avouer. Psychanalyse du crime et du châtiment, Paris 1997.
Roberts P., Zuckerman A., Criminal Evidence, Oxford 2010.
Rozenbergs J., Permissibility of the Reverse Burden of Proof and Its Limits in Criminal Proceedings in the Context of the Presumption of Innocence, “Journal of the University of Latvia. Law” 2022, vol. 15. DOI: https://doi.org/10.22364/jull.15.18
Sayapin S., Presumption of Innocence, [in:] Max Planck Encyclopedia of International Procedural Law, Oxford 2021.
Thommen M., Penal Orders and Abbreviated Proceedings, [in:] Elgar Encyclopaedia of Criminal Law and Criminal Justice, eds. P. Caeiro, S. Gless, V. Mitsilegas, M.J. Costa, J. de Snaijer, G. Theodorakakou, Cheltenham 2024. DOI: https://doi.org/10.4337/9781789902990
Tonini P., I riti di impronta angloamericana: patteggiamento e giudizio abbreviato, Associazione tra gli studiosi del processo penale. Il rito accusatorio a vent’anni dalla grande riforma. Continuità, fratture, nuovi orizzonti, Milano 2012.
Vogliotti M., Mutations dans le champ pénal contemporain. Vers un droit pénal en réseau?, “Revue de science criminelle et de droit pénal comparé” 2002, no. 4.
Yu F., Putting the ‘Presumption’ Back in the ‘Presumption of Innocence’, “International Journal of Evidence & Proof” 2022, vol. 26(4). DOI: https://doi.org/10.1177/13657127221124361
ONLINE SOURCES
Bibas S., Designing Plea Bargaining from the Ground Up: Accuracy and Fairness Without Trials as Backstops, https://scholarship.law.upenn.edu/faculty_scholarship/1644 (access: 1.8.2025).
Fair Trials, The Disappearing Trial, 27.4.2017, https://www.fairtrials.org/articles/publications/the-disappearing-trial (access: 8.6.2026).
Garbatavičiūtė S., Reshaping Plea Bargaining in European Criminal Justice, 2021, https://www.journals.vu.lt/open-series/article/download/24048/23356/47130 (access: 1.8.2025).
LEGAL ACTS
Law No. 135/2010 – Criminal Procedure Code (consolidated text, Official Gazette of Romania 2025, as amended).
Directive (EU) 2016/343 of the European Parliament and of the Council of 9 March 2016 on the strengthening of certain aspects of the presumption of innocence and of the right to be present at the trial in criminal proceedings (OJ L 65/1, 11.3.2016).
CASE LAW
Allen v the United Kingdom, no. 25424/09, 12 July 2013.
Decision of the Constitutional Court of Romania No. 565/2016.
Natsvlishvili and Togonidze v Georgia, no. 9043/05, 29 April 2014.
Panteleyenko v Ukraine, no. 11901/02, 29 June 2006.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2026.35.1.281-300
Data publikacji: 2026-06-24 10:10:23
Data złożenia artykułu: 2025-07-20 11:21:41
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Mihail Udroiu

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.