Znaczenie zasady proporcjonalności wynikającej z DORA dla interpretacji aktu o sztucznej inteligencji w kontekście systemów ICT opartych na sztucznej inteligencji

Dominik Bierecki

Streszczenie w języku polskim


Artykuł ma charakter naukowo-badawczy i koncepcyjny. Dotyczy relacji pomiędzy obowiązkami cyberbezpieczeństwa dotyczącymi systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka a regulacjami zarządzania ryzykiem ICT w sektorze finansowym w prawie Unii Europejskiej. Problem badawczy dotyczy interpretacji pojęcia „odpowiednich okoliczności i ryzyka” zawartego w art. 15 ust. 5 aktu o sztucznej inteligencji w sytuacji, gdy systemy AI wysokiego ryzyka funkcjonują jako elementy infrastruktury ICT instytucji finansowych. W artykule przyjęto tezę, że okoliczności te powinny być interpretowane z uwzględnieniem kryteriów proporcjonalności określonych w art. 4 aktu w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego (DORA – Digital Operational Resilience Act). Celem jest wykazanie, że kryteria proporcjonalności ustanowione w DORA mogą stanowić punkt odniesienia przy ocenie adekwatności środków cyberbezpieczeństwa wymaganych na podstawie aktu o sztucznej inteligencji. Teza badawcza stanowi, że w sektorze finansowym kryteria dotyczące wielkości podmiotu, jego ogólnego profilu ryzyka oraz charakteru, skali i złożoności działalności stanowią „odpowiednie okoliczności i ryzyka” w rozumieniu art. 15 ust. 5 aktu o sztucznej inteligencji. Oryginalność pracy polega na wykazaniu systemowej komplementarności pomiędzy regulacją AI, która znajduje zastosowanie bez względu na status podmiotu korzystającego z systemu AI, a sektorowymi ramami odporności operacyjnej ICT. Badanie ma zakres unijny i wnosi wkład do doktrynalnej interpretacji rozwijających się regulacji cyfrowych Unii Europejskiej, a jednocześnie ma znaczenie praktyczne dla organów nadzorczych i instytucji finansowych wdrażających obowiązki w zakresie cyberbezpieczeństwa dla systemów AI.


Słowa kluczowe


akt o sztucznej inteligencji; rozporządzenie w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego; DORA; zasada proporcjonalności; cyberbezpieczeństwo systemów AI; zarządzanie ryzykiem ICT w sektorze finansowym

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


LITERATURE

Bierecki D., Zasada proporcjonalności w stosowaniu rozporządzenia w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego (Digital Operational Resilience Act – DORA), “Europejski Przegląd Prawa i Stosunków Międzynarodowych” 2024, no. 3. DOI: https://doi.org/10.52097/eppism.9272

Bierecki D., Czuryk M., Gaie C., Langlois-Berthelot J., Sovereignty by Design: Embedding Fiscal Risk Intelligence in Europe’s Defence-Digital Strategy, “Prawo i Więź” 2026, no. 1. DOI: https://doi.org/10.36128/2z2k7566

Bierecki D., Gaie C., Karpiuk M., Langlois-Berthelot J., Creating Resilient Artificial Intelligence Systems: A Responsible Approach to Cybersecurity Risks, “Prawo i Więź” 2025, no. 5. DOI: https://doi.org/10.36128/0akf8v90

Bierecki D., Karpiuk M., Melchior C., Strizzolo N., Security in the Era of Threats Occurring in Cyberspace, “Prawo i Więź” 2025, no. 4. DOI: https://doi.org/10.36128/PRIW.VI57.1476

De Hert P., Papakonstantinou V., Does the Future Hold More Rights or More Proportionality? The GDPR-Message, “European Data Protection Law Review” 2023, vol. 9(4). DOI: https://doi.org/10.21552/edpl/2023/4/5

Fuchs C., Information Technology and Sustainability in the Information Society, “International Journal of Communication” 2017, vol. 11.

Helios J., Jedlecka W., Wykładnia prawa Unii Europejskiej ze stanowiska teorii prawa, Wrocław 2018.

Herlin-Karnell E., EU Data Protection and the Principle of Proportionality, “Nordic Journal of European Law” 2021, vol. 4(2). DOI: https://doi.org/10.36969/njel.v4i2.23782

Kaczmarek K., Karpiuk M., Melchior C., A Holistic Approach to Cybersecurity and Data Protection in the Age of Artificial Intelligence and Big Data, “Prawo i Więź” 2024, no. 3. DOI: https://doi.org/10.36128/PRIW.VI50.907

Karpiuk M., Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2018 r. (II OSK 2524/17), “Studia Iuridica Lublinensia” 2019, vol. 28(1). DOI: https://doi.org/10.17951/sil.2019.28.1.185-194

Maliszewska-Nienartowicz J., Zasada proporcjonalności jako podstawa oceny legalności ograniczeń swobód rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, Toruń 2020.

Pelc P., Zasada proporcjonalności w DORA, “Cybersecurity and Law” 2024, no. 2.

Thai Thi T.D., Gia P.D., Balancing the Right to Access Information, the Right to Privacy, the Right to Personal Data Protection, and the Right to Be Forgotten in the Digital Age: The Case of Vietnam, “Prawo i Więź” 2024, no. 6. DOI: https://doi.org/10.36128/PRIW.VI53.1221

Tolino G., Punia G., Emmanuel J., Report: EU Digital Operational Resilience Regulation (DORA), “Global Privacy Law Review” 2025, vol. 6(1). DOI: https://doi.org/10.54648/gplr2025010

LEGAL ACTS

Directive (EU) 2022/2555 of the European Parliament and of the Council of 14 December 2022 on measures for a high common level of cybersecurity across the Union, amending Regulation (EU) No. 910/2014 and Directive (EU) 2018/1972, and repealing Directive (EU) 2016/1148 (NIS 2 Directive) (OJ L 333/80, 27.12.2022).

Regulation (EU) 2019/881 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 on ENISA (the European Union Agency for Cybersecurity) and on information and communications technology cybersecurity certification and repealing Regulation (EU) No. 526/2013 (Cybersecurity Act) (OJ L 151/15, 7.6.2019).

Regulation (EU) 2022/2554 of the European Parliament and of the Council of 14 December 2022 on digital operational resilience for the financial sector and amending Regulations (EC) No. 1060/2009, (EU) No. 648/2012, (EU) No. 600/2014, (EU) No. 909/2014 and (EU) 2016/1011 (OJ L 333/1, 27.12.2022).

Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence and amending Regulations (EC) No. 300/2008, (EU) No. 167/2013, (EU) No. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1139 and (EU) 2019/2144 and Directives 2014/90/EU, (EU) 2016/797 and (EU) 2020/1828 (Artificial Intelligence Act) (OJ L 2024/1689, 12.7.2024).

Treaty on European Union (OJ C 326, 26.10.2012).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2026.35.1.29-39
Data publikacji: 2026-06-24 10:09:37
Data złożenia artykułu: 2026-03-06 00:30:06


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Dominik Bierecki

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.