Między prywatną notatką a publicznym dyskursem. Oktawia Głowacka i Bolesław Prus wobec Juliusza Słowackiego

Joanna Maria Wiśniewska

Streszczenie w języku polskim


Artykuł omawia niepublikowaną korespondencję Oktawii Głowackiej ze zbiorów Muzeum Bolesława Prusa oraz porządkuje rozproszone wypowiedzi Prusa na temat twórczości Juliusza Słowackiego. Listy wdowy stanowią punkt wyjścia do namysłu nad recepcją spuścizny Słowackiego w publicystyce i krytyce literackiej Prusa. Perspektywa wdowieństwa pozwala spojrzeć na uwagi Oktawii Głowackiej jako na świadectwo prywatnej refleksji, pozostającej jednocześnie w dialogu z poglądami jej męża. Wzmianka o sprowadzeniu prochów poety w 1927 roku inspiruje do ponownego odczytania wypowiedzi Prusa – jego krytyki recepcji romantyzmu oraz uznania dla realistycznej koncepcji literatury i haseł pozytywizmu. Zestawienie uwag Oktawii z obszerną refleksją jej męża pozwala uchwycić napięcie między prywatną pamięcią a publicznym dyskursem literackim.


Słowa kluczowe


Bolesław Prus; Juliusz Słowacki; Oktawia Głowacka; pozytywizm; realizm; korespondencja; wdowieństwo; krytyka literacka; recepcja romantyzmu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości. (1969). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Chwedczuk, Barbara. (1987). Dziedzictwo romantyzmu w twórczości Bolesława Prusa. Roczniki Humanistyczne, 35(1), s. 47–76.

Grabowska-Kuniczuk, Agata. (2025). Zawód: żona pisarza. Oktawia Głowacka (Prusowa). Pamiętnik Literacki, 116(4), s. 185–197.

Krasiński, Zygmunt. (1971). Listy do Konstantego Gaszyńskiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Listy Oktawii Głowackiej do Janiny Juszkiewiczowej, numery inwentarzowe: MBP/17/1/R/ML, MBP/17/2/R/ML, MBP/17/3/R/ML, MBP/17/4/R/ML, z 14 stycznia 1926 r., MBP/17/5/R/ML, MBP/17/7/R/ML.

Mrowiński, Paweł Marek. (2019). Nekropolityka: polityczny wymiar pogrzebów polskich pisarzy na przykładzie sprowadzenia do Polski prochów Juliusza Słowackiego w 1927 roku oraz Stanisława Ignacego Witkiewicza w 1988 roku. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Politologica, 22, s. 135–158.

Muszkowski, Jan. (1938). Z dziejów firmy Gebethner i Wolff 1857–1937. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Naturska, Eugenia. (1973). Dlaczego to zrobiłeś, Emilu? Stolica, 7, s. 6–7.

Ochorowicz, Julian. (1962). Przed trzydziestu laty. W: Stanisław Fita (oprac.), Wspomnienia o Bolesławie Prusie (s. 23–40). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Pauszer-Klonowska, Gabriela. (1967). Zwykłe sprawy niezwykłych ludzi. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.

Prus, Bolesław. (1958–1970). Kroniki. T. VI, VII, XVI, XVII, XX. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Prus, Bolesław. (2016). Publicystyka filozoficzno-społeczna i literacka. T. III–IV. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Listy Bolesława Prusa. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Notatki twórcze. T. 3: Kompozycja. Zeszyty I–II. 1896–1898. Warszawa–Lublin: Episteme.

Turey, Klara. (1937). Bolesław Prus a romantyzm. Lwów: [wydawca nieustalony].

Żbikowski, Piotr. (1955). Program literacki Bolesława Prusa. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, 10, s. 253–284.

Żeromski, Stefan. (1928). Elegie i inne pisma literackie i społeczne. Odezwy w sprawach publicznych. Kraków: Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.217-229
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:28
Data złożenia artykułu: 2026-04-29 12:38:09


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Joanna Maria Wiśniewska

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.