Zmiana w przedszkolu w percepcji przyszłych nauczycieli
Streszczenie w języku polskim
Wprowadzenie: Kluczowym elementem projektu było poznanie obszarów zmian, jakie powinien wprowadzić w edukacji przedszkolnej młody nauczyciel/ kreator przestrzeni edukacyjnych na starcie pracy zawodowej Współczesny nauczyciel przedszkola ma szeroką autonomię w zakresie realizacji zadań zawodowych. Wstępne przygotowanie do zawodu obejmuje m.in. wiedzę profesjonalną, kompetencje interpretacyjne pozwalające na rozumienie sytuacji edukacyjnych i umiejętności wprowadzania zmian.
Cel badań: Celem badań było określenie obszarów zmian, jakie powinien wprowadzić młody nauczyciel w pracy placówki przedszkolnej. Założono, że studentki-przyszłe młode nauczycielki wychowania przedszkolnego i edukacji w klasach I-III zaprezentują własną wiedzę, spostrzeżenia, doświadczenia, przemyślenia i oceny po zajęciach na kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna i zrealizowanych praktykach w przedszkolach.
Metoda badań: Zrealizowany projekt badawczy mieści się w paradygmacie interpretatywnym, w perspektywie jakościowej. Materiałem badawczym do szczegółowych analiz treści były wypowiedzi pisemne studentek. Ważnym elementem badań było zastosowanie triangulacji analiz ilościowo- jakościowych. W badaniach wzięło udział 98 studentek kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna z trzech ośrodków akademickich.
Wyniki: Badane osoby w wypowiedziach pisemnych podawały wiele propozycji zmian edukacyjnych, które ich zdaniem może/powinien wprowadzić młody nauczyciel/ kreator przedszkola.
Wnioski: W drodze analiz treści stwierdzono, że obszary odnoszą się do: zmiany w metodach i treściach edukacyjnych, rozumienia perspektywy dziecka i jego dobrostanu, aranżacji przestrzeni przedszkola, zmian organizacyjnych oraz kreowania nowych ról i zadań nauczyciela.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Andrzejewska, J. (2013). Zróżnicowanie modeli edukacyjnych w przedszkolu a funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Andrzejewska, J., Grzeszkiewicz, B., & Lewandowska, E. (2023). Nauczyciel – architekt edukacji dziecka w przedszkolu w czasie pandemii Covid-19. Studia z Teorii Wychowania, 14(4), 245–259. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.1207
Andrzejewska, J. (2015). Nauczyciel - organizator środowiska edukacyjnego do uczenia się dziecka w interakcjach z rówieśnikiem. In S. Guz, M. Centner-Guz, & I. Zwierzchowska (Eds.), W trosce o rozwój i wczesną edukację dziecka (pp. 181–194). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Antroszko, B. (2019). Bariery zmiany edukacyjnej - przegląd literatury. Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja, 22, 2(86), 27–40.
Bałachowicz, J. (2017). Szkoła jako przestrzeń budowania przyszłości. In J. Bałachowicz, A. Korwin-Szymanowska, E. Lewandowska, & A. Witkowska-Tomaszewska (Eds.), Zrozumieć uczenie się. Zmienić wczesną edukację (pp. 11– 91). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Bauman, Z. (1999). Po co komu teoria zmiany. In J. Kurczewska (Ed.), Zmiana społeczna. Teorie i doświadczenia polskie (pp. 19–38). Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Brzezińska, A. I. (2008). Nauczyciel jako organizator społecznego środowiska uczenia się. In E. Filipiak (Ed.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy (pp. 35–50). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Cudowska, A. (2017). Rola nauczyciela w zmianie oświatowej. In J. Madalińska – Michalak, N. G. Pikuła, & K. Białożyt (Eds.), Edukacja i praca nauczyciela: ciągłość- zmiana- konteksty (pp. 75–89). Wydawnictwo „Scriptum”.
Dumont, H., Istance. D., & Benavides, F. (2013). Istota uczenia się. Wykorzystanie wyników badań w praktyce. ABC Wolters Kluwer Business.
Głoskowaska-Sałdatow, M. (2023). Realizacja potrzeb dzieci w młodszym wieku szkolnym i ich dobrostan w czasie nauki zdalnej. In J. Bałachowicz, & Z Zbróg (Eds.), Codzienność/ niecodzienność szkolna w czasie pandemii COVID-19 w dyskursie uczniów edukacji wczesnoszkolnej (pp. 205-222). Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Kawecki, I. (2004). Wiedza praktyczna nauczyciela. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Klus-Stańska, D. (2015). Konstruowanie wiedzy pedagogicznej studentów: bariery, pułapki, tropy. In D. Urbaniak-Zając, & J. Piekarski (Eds.), Akademickie kształcenie pedagogów w procesie zmiany. Perspektywy teoretyczne i doświadczenia absolwentów (pp. 111–125). Oficyna Wydawnicza Impuls.
Klus-Stańska, D. (2009). Dyskursy pedagogiki wczesnoszkolnej. In D. Klus-Stańska, & M. Szczepska-Pustkowska (Eds.), Pedagogika wczesnoszkolna- dyskursy, problemy, rozwiązania (pp. 25–78). Wydawnictwo Naukowe i Profesjonalne.
Konarzewski, K. (2000). Jak uprawiać badania oświatowe. Metodologia praktyczna. Wydawnictwo WSiP.
Kulete, M. (2002). Człowiek jako kreator zmian w swoim życiu. In D. Kubacka-Jasiecka (Ed.), Człowiek wobec zmiany rozważania psychologiczne (pp. 21–38). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego.
Kuszak, K. (2014). Praktyczne przygotowanie nauczycieli edukacji elementarnej. O roli współpracy wyższej uczelni z interesariuszami zewnętrznymi. Tworzenie sieci wspólnych działań. In J. Piekarski, E. Cyrańska, & B. Adamczyk (Eds.), Doskonalenie praktyk pedagogicznych – dyskusja (pp. 179–197). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kwaśnica, R. (2014). Dyskurs edukacyjny po inwazji rozumu instrumentalnego. O potrzebie refleksyjności. Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Kwiatkowski, S., T. (2018). Uwarunkowania skuteczności zawodowej kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne. Wydawnictwo Naukowe Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej.
Lewandowska, E., & Andrzejewska, J. (2021). Insight from research – kindergarten in Poland: parental responsibility versus teacher responsibility. In L. Hryniewicz, & P. Luff (Eds.), Partnership with Parents in Early Childhood Settings: Insights from Five European Countries (pp. 145–160). Routledge.
Leżańska, W., & Płóciennik E. (2021). Pedagogika przedszkolna z metodyką. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Nowicka, M., & Dziekońska, E. (2018). Cyfrowy tubylec w szkole – diagnozy i otwarcia. Współczesny uczeń a dydaktyka 2.0. T1. Wydawnictwo A. Marszałek.
Potulicka, E. (2001). Paradygmaty zmiany edukacyjnej Michaela Fullana. In E. Potulicka (Ed.), Szkice z teorii i praktyki zmiany oświaty (pp. 11-60). Wydawnictwo ERUDITUS.
Rybińska, A., & Kuszak, K. (2021). Współpraca dzieci w wieku przedszkolnym. Zmieniające się konteksty i perspektywy. Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Seligman, M. (2011). Pełnia życia. Nowe spojrzenie na kwestię szczęścia i dobrego życia. Media Rodzina.
Seligman, M. (2005). Prawdziwe szczęście. Media Rodzina.
Szponar, M. (2015). Konektywizm – (r)ewolucja kształcenia w technologicznym świecie. Horyzonty Wychowania, 14(31), 113–124. https://doi.org/10.17399/HW.2015.143106
Urbaniak- Zając, D. (2018). O łączeniu badań ilościowych i jakościowych- oczekiwania i wątpliwości. Przegląd Badań Edukacyjnych, 26, 121–138.
Wojciechowska, L. (2001). Dobrostan psychiczny studenta w obliczu realizacji rozwojowych zadań społecznych. In D. Borecka- Biernat (Ed.), Zaburzenia w zachowaniu dzieci i młodzieży w kontekście trudnych sytuacji szkolnych i pozaszkolnych (pp. 13–40). Oficyna Wydawnicza Impuls.
Zbróg, Z. (2019). Wiedza pedagogiczna przyszłych nauczycieli w perspektywie teorii reprezentacji społecznych. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2026.45.1.57-70
Data publikacji: 2026-03-16 10:05:21
Data złożenia artykułu: 2025-03-30 20:52:22
Statystyki
Wskaźniki
Prawa autorskie (c) 2026 Jolanta Andrzejewska

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.